Jaardag 2026

IMPRESSIES EN GEDACHTEN BIJ DE LEDEN-DAG 3 OKTOBER 2026.

Als relatieve buitenstaander van de Vriendenkring Sekem, was ik op zaterdag 3 oktober aanwezig bij de ledendag in Warmonderhof. Ik heb vanaf september 2023 een aantal bezoeken aan Sekem gebracht, ben vooral werkzaam geweest in het onderwijs van zowel de Sekemschool als het VTC, maar was niet eerder in Nederland betrokken bij de activiteiten van de Vriendenkring.
Het eerste deel van de dag was gewijd aan de Jaarvergadering, de goedkeuring van de verslagen over 2025. Vrij formeel natuurlijk, een aantal agendapunten moeten gewoon worden afgewerkt omdat dit bij het reilen en zeilen van een vereniging hoort, maar tussendoor kreeg ik een goed beeld van waar de Vereniging – Vriendenkring voor staat.
Het Jaarverslag van de voorzitter en ook het financieel verslag van de penningmeester werden zonder wijzigingen goedgekeurd. Daarnaast werd er stil gestaan bij een aantal succesvolle acties van het afgelopen kalenderjaar, en werden er suggesties gedaan hoe het in de komende jaren beter zou kunnen.

Wat vooral klonk was de zorg dat de inkomsten van de vereniging teruglopen en dat taken als fondsenwerving en het contact met de leden een te omvangrijke taak is voor het thans kleine bestuur alleen.

Gedachte: De bestuursleden zijn allen intensief bezig met hun taken, ook individuele leden voeren promotionele werkzaamheden uit. Hoe kan dat goed op elkaar worden afgestemd?

Daarnaast de vraag: Hoe kunnen nieuwe “dragende” bestuursleden worden aangetrokken? En hoe zorgen we ervoor dat ook een jongere generatie aansluiting kan vinden bij de doelstellingen van de vereniging?Bij dat laatste punt, stelde ik (mezelf) een vraag: “waarop reageert de jongere generatie? Waar slaan ze op aan”? Ik memoreerde een opmerking van Angela Hofmann, al ruim 40 jaar verantwoordelijk voor de bd-landbouw in Sekern, die stelde dat de fase van pionieren voorbij is, de meeste activiteiten zijn uit-gedifferentieerd, en dat zij vermoedde dat zijzelf als de twintiger die zij ooit was, de uitdaging en ruimte zou missen zich vanuit haar idealisme in te zetten, een ruimte die er vroeger in de beginjaren wel was.

Gedachte: De mensen die Sekem de afgelopen tientallen jaren steunden, herkenden er hun eigen idealisme van de jaren 60/70/80 in, en steunen was als vanzelfsprekend. Maar welke beelden en stimulans heeft een nieuwe generatie nodig? Het is zo dat ze na een bezoek aan Sekem zó geïnspireerd zijn dat ze de fakkel doorgeven en elders in de wereld soortgelijke initiatieven laten ontstaan. Dan is kruisbestuiving het kermwoord. Al met al een punt dat tijdens de bijeenkomst in de middag nog terug zou keren.

Na een heerlijke verzorgde lunch, werden we door Anette Harberink, directeur-bestuurder van Stichting Warmonderhof, meegenomen in een rondleiding door de tuinen en landerijen van de boerderij/opleidingscentrum. De taken en werkzaamheden van de Stichting werden toegelicht, de situatie van de landbouw in de Flevopolder in het algemeen, en de impuls die in de 50er en 60erjaren aan deze polder werd gegeven vanuit een toekomstbeeld (“Het Zuiderzeeproject (..), het grootste inpolderingsproject aller tijden”) waarvoor men zich vanaf 1918 heeft ingezet. Indrukwekkend, aldus Anette, dat men zich vroeger, vanuit een grote visie, committeerde aan een jarenlang proces om een nieuw landbouwgebied te realiseren, terwijl het lijkt alsof in de huidige tijd de moed voor zoiets groots en langdurigs ontbreekt. Alles in het ontwerp van de polder bleek tevoren te zijn uitgedacht, tot aan de meest praktische details als lengte en breedte van de landbouwpercelen, de aanleg van sloten etc. En daarbinnen, op de klei, functioneert de opleiding tot bd-boer. Onze gastvrouw legde ons uit dat de 4werkgebieden, akkerbouw, tuinbouw, fruitteelt en veeteelt een eigen karakter hebben, maar dat elke student daarin thuis moet geraken. Om uiteindelijk zijn/haar eigen keuze voor de toekomst te maken.

Het middagprogramma met sprekers was voor de inmiddels ruim 40 deelnemers een mooie voortzetting van deze al zeer interessante dag. Corien gaf een inleidende presentatie over het ontstaan en de ontwikkeling van Sekem vanaf 1977, met nadruk op de nieuwe doelstellingen die men zich gesteld heeft na het overlijden van oprichter Ibrahim Abouleish: de Sekem Vision 2057. Ze beschrijft hoe getracht wordt vanuit deze overkoepelende doelstellingen te werken naar een soort landelijk model voor de transformatie van Egypte. Ze leidde ons langs de vier dimensies Ecologie, Economie, Cultuur & Onderwijs en Maatschappij waarbinnen Sekem tracht deze doelstellingen te realiseren. Een indrukwekkend streven om bijvoorbeeld door het stimuleren van onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid op lokaal niveau armoede en sociale ongelijkheid te bestrijden. Zij is ook zelf werkzaam aan de Heliopolis Universiteit en betrokken bij dezemprojecten. Bert van Ruitenbeek sprak vanuit zijn achtergrond als voorvechter van een holistische visie op natuur en landbouw, en hoe deze twee nauw samenhangen. Als gespreksleider van het middagprogramma benadrukte hij het belang van een “liefdevolle” verbinding met de aarde, en dat dit samen moet gaan met een andere kijk op economie en samenleving. Daarna introduceerde hij de 2 sprekers van de middag. Rianne ten Veen, een inspirerende en enthousiaste moslima sprak vanuit haar overtuiging én haar expertise over het belang dat de Islam hecht aan het goed omgaan met de aarde. Ze legde het ontstaan van het geschrift Al-Mizari uit, en sprak over toekomstige acties om groene moslims te betrekken bij een vergroening van de landbouw en de aarde. Al-Mizan Een Verbond voor de Aarde, geeft richtlijnen voor moslims hoe zich tot de aarde (de schepping) te verhouden. De volgende stap isdeze richtlijnen om te zetten in praktische acties, in samenwerking met andere organisaties.
Tot slot kwam Gerlof Pronk van zorgboerderij Naoberhoeve aan het woord. In eenvoudige stappen schetste Gerlof het belang van sociale betrokkenheid in de landbouw en de stappen die iedereen voor zichzelf kan maken. En hoe dat vorm krijgt in het werken op zijn zorgboerderij. We hebben een keus, zei hij. Elke dag sta je in een stemhokje en kun je voor het goede stemmen.

In het kringgesprek waarmee de middag werd afgesloten, kun je tot de conclusie komen dat we in Europa de doelstellingen van Sekem delen. Het gaat niet alleen om Egypte, maar om de hele wereld. Wat kunnen we doen om het bewustzijn te vergroten dat er iets moet veranderen? Hoe kunnen we meer mensen hierbij betrekken? Gekscherend werd gesuggereerd dat Gerlof met zijn charisma, zijn uitgesprokenheid en zijn actiebereidheid naar het Lowlands festival zou moeten gaan om de zaak van sociale verantwoordelijkheid en het belang van een gezonde landbouw aanhangig te maken. Er lijkt iets gezaaid te zijn, waarmee we in de nabije toekomst verder moeten gaan. Tijdens de levendige borrel na afloop, werd in individuele gesprekjes teruggekeken op deze boeiende dag.

Ivo de Lange